Малдың бір ұшы білекте,
Бір ұшы жүректе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал мал бағудың жай ғана тұрмыстық іс емес, үлкен жауапкершілік екенін білдіреді. «Білекте» дегені — малды баптау, күту, қорғау үшін күш-қайрат, еңбек керек екенін меңзейді. Ал «жүректе» дегені — малға жанашырлық, ықылас, сүйіспеншілік қажет екенін көрсетеді. Яғни малдың пайдасы да, берекесі де иесінің қол еңбегі мен жүрек жылуына байланысты. Астарлы мағынасы: кез келген шаруаның нәтижесі тек күшке емес, ниет пен мейірімге де тіреледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы білек — еңбек, қайрат, әрекет символы. Ол мал шаруашылығындағы тынымсыз қимылды бейнелейді: жаю, суару, қора салу, қорғау. Жүрек — мейірім, қамқорлық, жанашырлық белгісі. Халық малды жансыз мүлік ретінде емес, бағып-қағуды қажет ететін ырыс көзі ретінде таныған. Сондықтан бұл образдар еңбек пен ықыластың қатар жүруін әдемі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал ауыл шаруашылығында да, жалпы кез келген кәсіпте де қолданылады. Мысалы, фермер малын тек азық беріп қана қоймай, оның денсаулығын қадағалап, уақытында емдеп, күтім жасаса ғана берекеге жетеді. Сол сияқты оқуда да, жұмыста да табыс — әрі тынымсыз еңбектің, әрі шын ниеттің жемісі.
Bir ushy júrekte.