Мал мен бас - егіз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы бойынша, мал мен бастың қатар жүруі айтылады: мал – күнкөрістің, тіршіліктің көзі, ал бас – ақыл мен парасаттың белгісі. Астарлы мағынасы – байлық пен ақыл бір-бірінен ажырамайтын құндылықтар. Тек мал жинап, ақылсыз болу жеткіліксіз; малды дұрыс бағу, ұқыппен пайдалану үшін де бас керек. Сол сияқты, ақылы бар адам еңбектің де, малдың да қадірін біледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» – тек төрт түлік қана емес, жалпы дәулет, ырыс, несібе ұғымын білдіреді. Ал «бас» – адамның ойы, сана-сезімі, даналығы. «Егіз» деген сөз бұл екеуінің ажырамас, бір-бірін толықтыратын нәрсе екенін көрсетеді. Яғни дәулет бар жерде оны басқарған ақыл да болуы керек деген ой жатыр.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал ақша табу мен оны дұрыс жұмсаудың маңызын еске салады. Мысалы, бір адам жақсы табыс тауып жүрсе де, қаржысын жоспарламаса, тез шашып алады. Ал ақылды адам табысын үнемдеп, қажетіне жаратып, болашағын ойлайды. Сондықтан бұл мақал табыс пен парасаттың қатар жүргенде ғана береке болатынын үйретеді.