Мал басқа , қына тасқа бітеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — малдың басы көбейіп, қына тасқа біткендей, тіршілікке қолайлы ортада ғана өсіп-өнуі. Астарлы мағынасы — адам да, мал да, іс те жағдайға байланысты дамиды: берекелі жерде, күтім мен ықылас бар ортада ғана нәтиже болады. Яғни, бір нәрсенің өсіп-өркендеуі сыртқы ортаға, қамқорлыққа және еңбектің дұрыс бағытталуына тәуелді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — ырыс, дәулет, тұрмыс тіршілігінің белгісі. «Қына тасқа біту» — қолайсыз көрінетін жерде де өмір табуы, табиғаттың қуаты мен өсімнің шартын білдіретін бейне. Осы арқылы мақал тіршіліктің жай ғана күшпен емес, дұрыс орта мен күтім арқылы жүретінін меңзейді. Тас — қатал орта, ал қына — соның өзінде өсетін нәрсе; бұл бейне жағдайдың маңызын айқындайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бизнеске, оқу-білімге, бала тәрбиесіне де қатысты айтылады. Мысалы, ауылда мал шаруашылығын дұрыс жолға қойған адам жайылымы мол, суы бар жерде табысын арттырады. Сол сияқты, жақсы мектеп, қолайлы орта, ынталандыру болған жерде оқушы да жақсы жетіледі.