Мал барда шығын бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Мал барда шығын бар» деген мақалдың тура мағынасы — малың көп болса, оны бағу, азықтандыру, емдеу, күзету сияқты шығын да көбейеді. Астарлы мағынасы — кез келген дәулет пен байлықтың өзімен бірге жауапкершілік әкелетінін білдіреді. Қолдағыны сақтап, көбейту үшін тек табыс емес, ұқыптылық та керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «мал» — тек төрт түлік емес, жалпы ырыс-дәулеттің, дүние-мүліктің белгісі. «Шығын» — сол байлықты ұстап тұруға кететін күш, қаржы, еңбек. Халық бұл жерде байлықтың сырттай ғана қызық көрінетінін, ал ішкі жағында тынымсыз қамқорлық жататынын аңғартады. Яғни бар нәрсенің қадірі оны сақтау міндетімен өлшенеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал бизнесте, үй шаруасында, тіпті жеке қаржыда да орынды айтылады. Мысалы, бір адам үлкен көлік алады, бірақ кейін оның бензині, жөндеуі, сақтандыруы көп қаржы талап етеді. Сонда «мал барда шығын бар» деп, табыспен бірге міндет те өсетінін түсінуге болады. Бұл сөз адамды есеппен өмір сүруге, асығыс мақтанбай, шығынды алдын ала ойлауға үйретеді.