Мақтаған қыз тойда осырар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Мақал адамның шектен тыс мақтауға еріп, орынсыз лепірмеуін ескертеді. Тура мағынада: тойдағы сән-салтанатқа, көңіл-күйге берілген қыздың мінезі әдептен шығып кетуі мүмкін деген ишара бар. Астарлы мағынада: көп мақталған адам өзін жоғары ұстап, абайсыз, ұятсыз не шектен тыс еркін қылық көрсетуі ықтимал. Сондықтан кісіні орынсыз көтермелемей, оның шынайы болмысын ісінен бағалау керек.
Образдар мен теңеулер
Бұл жерде «қыз» — нәзіктік пен әдептің, ал «той» — көпшілік, даңғаза, көңіл көтеру ортасының бейнесі. «Осырар» сөзі әдейі дөрекі қолданылып, артық мақтаудың соңы күлкілі де ұятты жағдайға әкелетінін күшейтіп тұр. Яғни мақал көркем сөзбен адамның мінезі ортаға, мақтауға тәуелді болып кетсе, абыройдан айырылатынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста не ортада біреуді орынсыз аспандатып мақтауға байланысты айтылады. Мысалы, жаңа ғана келген қызметкерді «ең керемет маман» деп шамадан тыс дәріптесе, ол өзіне сеніп, қателік жіберуі мүмкін. Сондықтан мақтау да өлшеммен айтылса, адамды өсіреді; ал шектен асса, керісінше, ұятқа қалдыруы мүмкін.