Мақал - сөздің атасы,
Уәде - ердің опасы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің қадірі мен уәдеге беріктікті қатар қояды. «Мақал — сөздің атасы» дегені, халықтың даналыққа толы нақылы сөздің ең биік, ең салмақты түрі екенін білдіреді. Ал «Уәде — ердің опасы» дегені, жігіттің, азаматтың абыройы айтқан сөзінде тұруымен өлшенеді деген ойды жеткізеді. Яғни адам бірдеңеге уәде берсе, оны орындауы керек; әйтпесе сөзіне де, өзіне де сенім азаяды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «атасы» сөзі мақалдың сөз өнеріндегі бастауы, түп негізі, қадірлі үлгісі екенін бейнелейді. Ал «опасы» — тірек, сүйеніш, арқау деген мағынада қолданылған. Демек, уәде адамға ішкі тірек болады: ер жігіттің беделі, намысы, сенімі осы уәдеге сүйенеді. Мақал сөзді жай дыбыс емес, жауапкершілік жүктейтін күш ретінде танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыс, оқу, достық, отбасы қатынасында өте өзекті. Мысалы, бір адам әріптесіне белгілі күні есепті дайындап беремін деп уәде етсе, оны уақытында орындауы керек. Уәдесінде тұру — сенімді адам екеніңді көрсетеді, ал сөзінде тұрмау — беделді түсіреді.
Ýáde - erdiń opasy.