Лашығы жоқ орданы аңсайды,
Желері жоқ жорғаны аңсайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамда бардың қадірі көбіне қолынан кеткенде немесе өзінде жоқ нәрсеге қызыққанда білінетінін меңзейді. Тура мағынасында: орданың лашығы, жорғаның жегілетін орны жоқ болса да, олардың сәні мен пайдасы ойға оралып, соған ынтық болу суреттеледі. Астарлы мағынасы — адам кейде өз жағдайын емес, қолы жетпейтінді, мүмкіндігі жоқ дүниені арман етеді. Яғни, барды бағаламай, жоққа құмар болу, орынсыз қиялға берілу сыналады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «орда» — үлкендік, салтанат, дәулет белгісі. «Лашық» — оны ұстайтын орынның, жағдайдың жоқтығы. Ал «жорға» — жүйрік, сәнді ат, ал «жегі» — арбаға не жүкті тартуға лайықтау ұғымы. Суреткерлікпен алынған осы образдар адамның ішкі қалауымен сыртқы мүмкіндігінің сәйкес келмеуін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал табысы аз адам өз жағдайын ойламай, қымбат көлік, сәнді үй, биік қызметті орынсыз аңсағанда айтылады. Мысалы, студент оқуын ойламай, бірден жоғары жалақы мен беделді лауазымды армандаса, үлкендер осы мақалмен ескертуі мүмкін.
Jeleri joq jorǵany ańsaıdy.