Қыз көрейік, қыз көрейік,
Қыз көретін жігітті біз көрейік.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай қарағанда қыз көруге ынтық жігітті әжуалағандай көрінеді. Бірақ астарында жігіттің тек сөзге шебер, сәнқой болып қана қоймай, шын мәнінде елге көрінерлік, ұнамды мінезі мен жауапкершілігі болуы керек деген ой жатыр. Яғни «қыз көретін жігіт» — қызға лайық, сөзі мен ісі келіскен, тәрбиелі, салмақты азамат болуы тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыз көрейік» сөзі — жастық қызық, көрімдік, таңдаулы жарды іздеу сияқты ниетті білдіреді. Ал «қыз көретін жігіт» тіркесі жігіттің өзін де сынайды: ол қыз таңдауға келгенде қандай өлшеммен қарайды, өзі сол өлшемге сай ма деген сұрақ тастайды. Халық осылайша қыздың қадірін де, жігіттің мінін де астарлап жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өмірлік жар таңдауда тек сыртқы сұлулыққа емес, адамның тәрбиесіне, ой-өрісіне, мінезіне қарау керек деген мағынада қолданылады. Мысалы, бір жігіт танысқанда тек сырт келбетке қызығып, мінезін, жауапкершілігін ескермесе, үлкендер осы мақалмен ескертуі мүмкін.
Qyz kóretin jigitti biz kóreıik.