Қысыр сөзде қырсық көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал бос, мазмұнсыз, орынсыз сөздің пайдасынан зияны көп екенін білдіреді. Тура мағынасында «қысыр сөз» — нәтижесіз, бос әңгіме. Астарлы мағынада мұндай сөз адамды шатастырады, уақытын алады, кейде дау-дамайға да жеткізеді. Сондықтан әр сөздің салмағын біліп, ойланған соң сөйлеу керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қысыр» сөзі нәр бермейтін, өнімсіз деген ұғымды аңғартады. Яғни қысыр мал төл бермейтіні сияқты, қысыр сөз де жеміссіз. Ал «қырсық көп» тіркесі бос сөздің соңында кесір, кикілжің, өкпе, ұрыс сияқты қиындықтар көбейетінін меңзейді. Халық сөзді жай дыбыс емес, мінез бен тағдырға әсер ететін күш деп түсінген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желідегі дау, өсек немесе мәнсіз пікірталасқа да қатысты айтылады. Мысалы, бір топ чатта нақты шешім керек кезде біреу әңгіме бұрып, бос талқылау бастаса, өзгелер «қысыр сөзде қырсық көп» деп, әңгімені пайдалы арнаға бұрады. Бұл — сөзді үнемдеп, ойды нақты айтуға шақыратын өнеге.