Қыста малыңды бақ,
Жазда шөбіңді шап.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қыста малды аман сақтау үшін алдын ала қамдану керек, ал жазда қысқа жетер шөпті мол дайындау қажет деген ой айтылады. Мақалдың тура мағынасы — мал шаруашылығында жыл мезгіліне сай жұмыс істеу. Астарлы мағынасы — кез келген істі уақытында атқарып, ертеңгі күнді бүгін ойлау. Яғни, еңбектің де, дайындықтың да өз мезгілі бар; кешеуілдеген адам қиындыққа ұрынады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыс» — таршылық пен сынақтың, ал «жаз» — мүмкіндік пен берекенің символы. «Мал» — күнкөрістің көзі, тіршіліктің негізі. «Шөп шабу» — еңбектің, қам-қарекеттің бейнесі. Халық бұл арқылы табиғаттың ырғағын дәл танып, соған сай әрекет етуді үйретеді. Қысқа азықсыз кіру де, жазғы молшылықты дұрыс пайдаланбау да — салғырттықтың белгісі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, студент емтиханға бір күн қалғанда емес, семестр бойы дайындалса, жұмыстағы адам да есепті соңына қалдырмай дер кезінде реттесе, қиындық азаяды. Негізгі ой — болашақты бүгінгі ұқыпты еңбектің арқасында жеңілдету.
Jazda shóbińdi shap.