Қырдағы қырғауылды қырамын деп,
Үйдегі тазыңнан айырылып қалма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға қолдағы барды бағалап, пайдасыз тәуекелге ұрынбауды ескертеді. Тура мағынасында: қырдағы қырғауылды қуа беріп, үйдегі тазыңды жоғалтып алма деген ой айтылады. Астарлы мағынасы: алыстағы, күмәнді олжаны көздеп жүріп, өзіңе нақты тірек болып тұрған құнды нәрседен айырылып қалма. Яғни, қанағат, сақтық, есеп пен ақыл қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қырдағы қырғауыл» — алыстағы, қол жетуі қиын, бірақ қызықты көрінетін олжа. Ал «үйдегі тазы» — адамның өзіндегі сенімді құрал, бар байлығы, пайдалы серігі немесе орнықты мүмкіндігі. Қырғауылды қуу — артық құмарлық пен ашкөздіктің белгісі, ал тазыдан айырылу — бар жақсылықты өз қолыңмен жоғалту. Халық осы арқылы адамды аңғалдықтан сақтандырған.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал жұмыста, бизнесте, оқу мен тұрмыста жиі қолданылады. Мысалы, адам тұрақты жұмысын тастап, белгісіз табыс әкелетін күмәнді жобаға кіріп, соңында екі ортада қалуы мүмкін. Сондай кезде бұл мақал «бар сенімді мүмкіндікті жоғалтпа, алдымен ойлан» деген ескерту болады.
Úıdegi tazyńnan aıyrylyp qalma.