Күштінің қолы ұзын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — күші басым адамның қолы ұзын, яғни ол алыста тұрғанға да жеткендей көрінеді. Астарлы мағынасы — билігі, ықпалы, мүмкіндігі бар адам өз дегенін істетіп, қалағанына оңай жетеді. Халық бұл сөз арқылы күш пен өктемдік кейде әділдіктен де үстем болып кететінін ескертеді. Мақалда жақсы мағына да, сақтандыру мәні де бар: әлдіден имену, әлсіздің қорғансыз қалуы байқалады.
Образдар мен теңеулер
«Қолы ұзын» деген тіркес шын ұзын қолды білдірмейді. Бұл — адамның ықпалы кең, танысы көп, беделі зор, мүмкіндігі мол екенін бейнелейтін көркем теңеу. «Күшті» сөзі де тек дене қуатын емес, байлықты, билікті, лауазымды да меңзейді. Яғни образ арқылы қоғамдағы теңсіздік, үстемдік пен ықпал айқын суреттеледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал көбіне біреудің танысы, ақшасы не қызметі көп болғандықтан, мәселені тез шеше алатынын айтқанда қолданылады. Мысалы, қарапайым адам кезекте ұзақ тұрып, ал лауазымды адамның ісі бірден бітіп кетсе, жұрт «Күштінің қолы ұзын» деп ренішін білдіреді.