Күркіреген бураны келеде көр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Күркіреген бураны келеде көр — сырттай күшті, адуынды көрінген нәрсенің шын бейнесін қауіпсіз, тыныш жерде байқап барып бағала деген ойды білдіреді. Тура мағынасында бураның қатты дыбысын, мінезін алысқа шықпай-ақ, келінің маңынан көруге болатыны айтылады. Астарлы мағынасы — адамды немесе істі толық білмей тұрып, асығыс шешім жасамау, тәуекелге бармай, жағдайды әуелі бақылап алу. Бұл мақал сақтыққа, байыптылыққа және сабырмен қимылдауға үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күркіреген бура» — мінезі қатты, ашулы, қауіпті күштің бейнесі. Ал «келе» — мал ұстайтын, адамға жақын, бақылауға ыңғайлы орын. Яғни халық «қатерді қашықтан емес, өзіңе зиян келтірмейтін жерде таны» дегенді көркем образбен жеткізген. Бураның күркірі — сыртқы айбар, ал келедегі бақылау — ақыл мен сақтықтың белгісі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өзекті. Мысалы, интернеттегі белгісіз бір ұсыныс өте пайдалы болып көрінсе, бірден ақша салмай, алдымен тексеріп, пікірін қарап, құжаттарын анықтап алған дұрыс. Сонда адам «күркіреген бураны келеде көр» дегендей, қауіпті алыстан байқап, зияннан сақтанады.