Құралайды көзден атқан мерген.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Құралайды көзден атқан мерген — өте дәл, шебер, көзмерген адам дегенді білдіреді. Мұнда тура мағынада мергеннің құралайдай кішкентай нысананы да мүлт жібермей атуы айтылса, астарлы мағынада кез келген істі дәл, тез әрі шебер орындайтын, қырағы, байқампаз адам сипатталады. Бұл мақал адамның қабілеті мен өнерінің биіктігін мадақтайды.
Образдар мен теңеулер
Құралай — киіктің төлі, өте кішкентай әрі епті тіршілік иесі. Оның көзін ату — аса қиын, ұсақ нысананы дәл көздеу деген бейне. Сондықтан «құралайды көзден атқан» тіркесі жай ғана мергенді емес, мінсіз дәлдікке жеткен шеберді танытады. Бұл жерде көз, дәлдік, ептілік, қырағылық сияқты қасиеттер қатар көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал тек аңшылыққа емес, кез келген дәлдік пен кәсіби шеберлікке қатысты айтылады. Мысалы, хирург операцияны қателіксіз жасаса немесе дизайнер ұсақ детальға дейін мінсіз ойластырса, жұрт оны «құралайды көзден атқан мерген екен» деп мақтайды. Яғни мақал шеберлік пен жауапкершілікті дәріптейді.