Құр сүйекті ит те қаузамайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Құр сүйекке иттің де жақындамай, оны кемірмейтіні сияқты, дәмі де, пайдасы да жоқ іске ешкім қызықпайды. Мақалдың тура мағынасы — иіссіз, нәрсіз сүйекті иттің өзі қазбаламайды. Астарлы мағынасы — бос сөз, құр уәде, нәтижесіз әрекет адамды тартпайды; жұртқа мәні бар, пайдасы тиетін іс қана өтімді болады. Сондықтан бұл нақыл іске немқұрайлы қарамай, мазмұны бар, берері мол нәрсеге ұмтылуды ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құр сүйек» — ішкі нәрі жоқ, пайдасыз дүниенің бейнесі. Ит — бірдеңеге қызығатын, иіс пен қорекке тез жауап беретін тіршілік иесі. Сол арқылы халық «ең қызық тірлік те пайдасыз болса, назардан тыс қалады» деген ойды жеткізеді. Яғни, образ өте қарапайым болғанымен, мағынасы терең: адамның да, істің де салмағы оның нәтижесінде.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бос уәде беріп, нақты іс көрсетпейтін адамдарға қатысты жиі айтылады. Мысалы, біреу жоба туралы көп айтып, бірақ дайындық жасамаса, жұрт оның сөзіне сенбей қояды. Себебі пайдалы нәтиже жоқ жерде қызығушылық та азаяды. Күнделікті өмірде бұл мақал іске жауапкершілікпен қарап, нақты өнім немесе нәтиже ұсыну керегін ұқтырады.