Құланға ерген шиеге аунайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Құланға ерген шиеге аунайды деген мақалдың тура мағынасы — құлан жүрген жерде шие де соған ілесіп, сол ортаның күйіне түседі деген ишара. Астарлы мағынасы — кіммен аралассаң, соның мінезі мен әдеті саған жұғады. Яғни адам жақсы ортаға барса, жақсы қасиет алады, ал жаман ортаға ілессе, теріс қылыққа бейімделеді. Бұл сөз әсіресе жас ұрпаққа, дос таңдау мен орта таңдаудың маңызын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы құлан — еркін, далада жүретін түз тағысы, ал шие — нәзік, ұсақ нәрсе. Екеуінің қатар аталуында үлкен мен кішінің, күшті мен әлсіздің арақатынасы бар. «Еру» және «аунау» сөздері адамның біреуге еліктеп, соның қалпына түсуін бейнелейді. Шие құланға ілессе, топыраққа аунайды; сол сияқты адам да жат қылықты ортада жүрсе, ішкі тазалығын жоғалтады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, студент үнемі тәртібі нашар, сабақтан қашатын достарымен жүрсе, өзі де оқуға салғырт қарап кетуі мүмкін. Ал білімге құштар, еңбекқор адамдармен араласса, оның да талабы өседі. Сондықтан орта адамға тікелей әсер ететін күш екенін бұл мақал өте дәл жеткізеді.