Құлан қайда семірсе,
Сол жерге түгін төгеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: құлан қай жерде жақсы жайылып, семірсе, сол жерде жүнін, яғни түгін қалдырады. Астарлы мағынасы: адам да қай жерде өсіп-өніп, несібесін тауып, пайда көрсе, сол жерге бейіл, ілтипат не жауапкершілік танытады. Яғни тіршілік еткен орта, көрген жақсылық, алған ырыс адамды белгілі бір орынмен не адамдармен байланыстырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құлан» — еркін, түз жануары. Ол белгілі бір жерден қорек тауып, семіреді. «Түгін төгу» — сол жерге ізі, белгісі, үлесі қалу деген ишара. Бұл образ адам өміріндегі ризық пен ризашылықты бейнелейді. Кейде бұл мақал «адам пайда көрген жерін ұмытпайды» деген ойды да аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды бір жерден білім, жұмыс, қамқорлық немесе мүмкіндік алып, кейін сол ортаға құрметпен қараған адамға қатысты айтуға болады. Мысалы, бір ауылдан түлеп ұшқан азамат кейін сол ауылға мектеп салып берсе, жұрт оның «семірген жеріне түгін төккенін» айтады. Бұл — жақсылықты ұмытпау, алғыс сезімін сақтау деген сөз.
Sol jerge túgin tógedi.