Қорада лақ туса, өрісте от өнер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қорада лақ туса, өрістегі от та оған жетіп, тез өшіп қалады. Астарлы мағынасы: бір жерден пайда болған береке не ұсақ қимыл бүкіл ортаға әсер етеді. Қазақ танымында әр іс бір-бірімен байланысып жатады, сондықтан шағын оқиғаның өзі үлкен өзгеріс әкелуі мүмкін. Мақал кейде үй ішіндегі қуаныштың, өсімнің немесе көбейген ырыстың айналаға да тарайтынын меңзейді.
Образдар мен теңеулер
«Қорадағы лақ» — жаңа туған тіршілік, көбейген құт, өсіп-өнудің белгісі. Ал «өрістегі от» — сырттағы күш-қуат, тіршілікке қажет нәрсе, жалпы ортадағы мүмкіндік пен қозғалыс. Оттың «өнуі» — оның бәсеңдеп, сиреуі. Яғни ішкі береке артса, сыртқы қажеттік өзінен-өзі азаюы мүмкін деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды отбасы, шаруашылық, тіпті жұмыс орнындағы жағдайға да қолдануға болады. Мысалы, шағын ауылда мал басы көбейсе, жем-шөпке сұраныс артып, өрістегі ресурс тез тарылуы мүмкін. Сонда адам алдын ала қамданып, есеппен әрекет етуі керек екенін ескертеді.