Мақал-мәтелдер

Қазақ халқының рухани мұрасы

AI
Семантикалық іздеу — мағынасы бойынша ұқсас нәтижелер табады

Қойды шартық бүлдіреді,
Елді қортық бүлдіреді.

Qoıdy shartyq búldiredi,
Eldi qortyq búldiredi.

Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі

Бұл мақал қазақтың әлеуметтік және моральдық көзқарастарын білдіреді. "Қойды шартық бүлдіреді" дегені – қойды (яғни, басқа адамдарды) бүлдіріп, салдарына жауап бермейтін, кінәсіз жандарға зиян келтіретін жаман мінез-құлықтың бар екендігін меңзейді. Ал "Елді қортық бүлдіреді" деп, қоғамды, халықты кездейсоқ, кездейсоқ мінез-құлық немесе теріс әрекеттер арқылы бүлдіруді айтып отыр.

Жалпы мақалда қоғамда жауапкершіліксіз жүріс-тұрыс, жамандық, немқұрайлықтың зардаптары сипатталады. Осылайша, бір адамның теріс әрекеті үлкен қоғамға әсер ете алатынын, ал бірінің жаман мінез-құлқы жалпы халыққа қауіп төндіретінін көрсетеді. Мақалдардың басты идеясы – жауапкершілік, қоғамға деген құрмет және жалпы адамдар арасында сыйластықтың маңыздылығын түсіндіру.

Ескерту: Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Нақты мағынасын өздеріңіз тексеріп, қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіздер.