Қойды шартық бүлдіреді,
Елді қортық бүлдіреді.
Латын әліпбиінде:
Qoıdy shartyq búldiredi,
Eldi qortyq búldiredi.

Мақалдың мағынасы:

Ескерту: Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Нақты мағынасын өздеріңіз тексеріп, қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіздер.

Бұл мақал қазақтың әлеуметтік және моральдық көзқарастарын білдіреді. "Қойды шартық бүлдіреді" дегені – қойды (яғни, басқа адамдарды) бүлдіріп, салдарына жауап бермейтін, кінәсіз жандарға зиян келтіретін жаман мінез-құлықтың бар екендігін меңзейді. Ал "Елді қортық бүлдіреді" деп, қоғамды, халықты кездейсоқ, кездейсоқ мінез-құлық немесе теріс әрекеттер арқылы бүлдіруді айтып отыр.

Жалпы мақалда қоғамда жауапкершіліксіз жүріс-тұрыс, жамандық, немқұрайлықтың зардаптары сипатталады. Осылайша, бір адамның теріс әрекеті үлкен қоғамға әсер ете алатынын, ал бірінің жаман мінез-құлқы жалпы халыққа қауіп төндіретінін көрсетеді. Мақалдардың басты идеясы – жауапкершілік, қоғамға деген құрмет және жалпы адамдар арасында сыйластықтың маңыздылығын түсіндіру.


#Пендешілік көлеңкелері туралы