Қоян көлеңкесінен қорқады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қоян көлеңкесінен қорқады деген мақал өте үркек, батылсыз адамды меңзейді. Тура мағынасында қоян кез келген қозғалыстан шошып, өз көлеңкесін де қауіп деп қабылдайды. Астарлы мағынасында бұл — негізсіз қорқыныш, шамадан тыс секем алу, өз ойынан да шошып жүретін күй. Мұндай адам нақты қатерден емес, күмән мен елестен көп қиналады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы қоян — қорқақтықтың символы, ал көлеңке — шынайы қауіп емес, тек елес пен күдік белгісі. Яғни мақал адамға «бар нәрсені үлкейтіп көрме, босқа үрейленбе» деген ой айтады. Қоянның мінезі арқылы адам бойындағы сенімсіздік, әлсіздік, жасқаншақтық әдемі әрі ұғымды түрде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өзіне сенбей, әр істен қауіп күтіп тұратын адамға қатысты айтылады. Мысалы, студент емтиханға жақсы дайындалса да, «міндетті түрде құлап қалам» деп уайымдай берсе, оған осы мақал орынды келеді. Мұндайда сабыр сақтап, нақты дәлелге сүйеніп әрекет ету керек екенін еске салады.