Қой өгіз табады:
Бірі қонаққа сойылады,
Бірі қошқар қойылады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал малдың берекесін, шаруаның күтімін және ел ішіндегі ырыстың орнын білдіреді. Тура мағынасында қойдың біреуі қонақ күтуге сойылып, екіншісі қошқар етіп қалдырылатыны айтылады. Астарлы мағынасы — қолдағы малды орынсыз шашпай, әрқайсысының өз қажетіне қарай пайдаға жарату, ырысты дұрыс жұмсау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қонаққа сойылады» деген тіркес қазақтың қонақжай салтын көрсетеді: қонақ құрметсіз қалмайды, дастарқан мол болады. Ал «қошқар қойылады» дегені — табынды көбейту, өсім-өнімге мән беру. Яғни бір мал — бүгінгі сый-құрметке, бір мал — ертеңгі берекеге қызмет етеді. Осы арқылы халық малды тек тамақ емес, тіршілік қоры, несібе көзі деп танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды бар дүниені ұқыппен пайдалану керек деген ойда қолдануға болады. Мысалы, отбасы айлығын тек күнделікті шығынға шашпай, бір бөлігін қонақ күтуге, бір бөлігін жинаққа салса, мақалдың мәні орындалады. Яғни уақытша қуаныш пен ұзақ мерзімді берекенің тепе-теңдігін ұстау қажет.
Biri qonaqqa soıylady,
Biri qoshqar qoıylady.