Қой көрмеген көргенсіз қуалап жүріп өлтірер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірден, істің жөн-жосығынан хабары жоқ, тәжірибесі аз адам қолына бір іс түссе, оны дұрыс басқара алмай, артына зиян тигізуі мүмкін екенін ескертеді. Тура мағынада қойды дұрыс бағып-қаға алмаған, малдың мінезін танымайтын адам қуамын деп оны өлтіріп алуы ықтимал. Астарлы мағынасы — шала сауатты, көрген-түйгені аз, жауапкершілігі кем кісі істі білген адамдай емес, асығыстықпен, жөнсіз әрекетпен бүлдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қой» — өмірдегі әлсіз, қорғансыз нәрсенің бейнесі, ал «көрмеген көргенсіз» — тәжірибесі жоқ, тәрбиесі мен білігі толыспаған адам. «Қуалап жүріп өлтірер» деген тіркес асығыс қимыл мен орынсыз белсенділіктің кесірін көрсетеді. Яғни, ниеті дұрыс көрінгенімен, ақылсыз әрекет бәрін бұзады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген істі қолға алмас бұрын оның қыр-сырын үйрену керегін білдіреді. Мысалы, техника жөндеуді білмейтін адам компьютерді «түзетемін» деп мүлде істен шығарып алуы мүмкін. Сондықтан тәжірибесіз іске асықпай, алдымен кеңес алып, үйреніп, содан кейін кіріскен дұрыс.