Көбік қарда түлкі ойнар,
Көк шалғында жылқы ойнар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал табиғаттың әр құбылысы мен әр тіршіліктің өзіне лайық ортасы болатынын білдіреді. Тура мағынада түлкі қардың үстінде, жылқы көк шалғында ойнайды. Астарлы мағынада әр жан иесі өзіне қолайлы, үйреншікті жерде ғана еркін қимылдап, ширай түседі деген ой айтылады. Яғни, адам да өз орнын, өз жағдайын тапса, ісі оңға басады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көбік қар» — қыстың жұқа, жеңіл қары, ал «көк шалғын» — малға жайлы, құтты жайлау бейнесі. Түлкі — епті, айлакер аң, сондықтан қар үстінде қозғалысы байқалады; жылқы — кең өрісті, шүйгін шөпті сүйетін жануар, сондықтан жасыл шалғында еркін көрінеді. Осы екі образ арқылы халық әр нәрсенің жарасымы, үйлесімі болатынын шебер жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адам өз қабілетіне сай орта таңдағанда, жұмысын дұрыс ұйымдастырғанда қолдануға болады. Мысалы, бір адам кеңседе емес, дала жұмысы мен қозғалысы көп қызметте өзін жақсы сезінеді. Сонда оның еңбегі де, нәтижесі де артады. Мақал «әркімнің өз орны бар» деген өмірлік шындықты еске салады.
Kók shalǵynda jylqy oınar.