Кісідегінің кілті аспанда.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Кісідегінің кілті аспанда» деген мақал біреудің мүлкіне, дүниесіне немесе қолында жоқ нәрсеге оңай жету мүмкін еместігін білдіреді. Тура мағынасында, басқа адамның затын ашатын кілт аспанда тұрғандай, яғни қол жетпес жерде деген ой айтылады. Астарлы мағынасы — өзгенің дүниесіне қызығып, оған ие болу қиын; әр адамның несібесі, иелігі, үлесі өзінде болады. Бұл мақал адамды қанағатқа, шүкіршілікке, орынсыз қызғаныштан сақтануға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кілт» — бір нәрсені ашатын мүмкіндік, жол, рұқсаттың белгісі. Ал «аспанда» деуі — сол мүмкіндікке жетудің өте қиын, тіпті мүмкін еместігін көрсететін образ. Халық осы бейнелі сөз арқылы біреудің қолындағыны тартып ала салу не оны қалағандай өзгерту оп-оңай емес екенін ұқтырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өзгенің еңбегімен келген табысқа, мүлкіне не лауазымына көз тікпеу керек дегенде айтылады. Мысалы, бір адам әріптесінің жетістігін көре алмай, оның орнын алғысы келсе, «Кісідегінің кілті аспанда» деп, әркімнің несібесі өз жолымен келетінін еске салады.