Кісі алатын бура көп жасамайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Кісі алатын бура көп жасамайды — беделі бар, жүкке жегілетін, күші мен қайраты мол жануар ұзақ тұрмайды деген тура мағынадан шыққан. Астарында: елге пайдасы тиетін, көптің қажетіне жарайтын адам не зат тез тозады, өйткені оған түсетін салмақ та, сұраныс та көп болады. Яғни, ең еңбекқор, ең қабілетті, ең қадірлі жандар көбіне ауыр тірліктің жүгін көтеріп, ерте шаршайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бура» — күштің, төзімнің, ауыр жұмыстың символы. «Кісі алатын» дегені — адамға қажет, мінуге, жүк тасуға жарайтын, бағалы түйе. Бұл образ өмірдегі шын мықтылардың тағдырына ұқсайды: оларды көпшілік көбірек пайдаланады, соның салдарынан тез қажиды. Мақал адам еңбегінің құнын да, сол еңбектің ауырлығын да байқатады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жауапкершілігі мол, қабілетті адамдарға тым көп жұмыс артып қоюдың дұрыс еместігін ескертеді. Мысалы, бір мекемеде ең іскер қызметкерге барлық есеп пен құжатты үйіп тастаса, ол тез шаршайды, сапа да төмендейді. Сондықтан міндетті бөлісіп, адамдарды шамасына қарай жұмсау керек.