Кірмеске кіріспе, басың қалар ішінде.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды ойланбай, алдын ала мәнін білмей бір іске араласпауға шақырады. Тура мағынасында: кірмеуге тиіс жерге кірсең, басың қалып қояды, яғни өзіңе зиян келеді. Астарлы мағынасы: шала шешім, орынсыз қадам, жөнсіз араласу адамды қиындыққа ұрындырады. Сондықтан кез келген істің шегін, салдарын, пайда-зиянын аңғарып барып әрекет еткен дұрыс.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кірме» сөзі — тыйым салынған, қауіпті не жөнсіз орынның бейнесі. «Басың қалар ішінде» деген тіркес — тек физикалық қауіп емес, абыройдан, ақылдан, мүмкіндіктен айырылып қалу дегенді меңзейді. Мұнда бас — адам ақылы мен жауапкершілігінің символы. Яғни адам өз басын қатерге тігетіндей орынсыз қылықтан сақтануы керек.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал интернеттегі алаяқ сайтқа кіріп, жеке дерегін беріп қойған адамға да қатысты. Мысалы, күмәнді сілтемені ашып, банк картасының мәліметін енгізген кісі ақшасынан айырылып қалуы мүмкін. Демек, белгісіз іске араласпай, алдымен тексеріп, ойланып әрекет ету қажет.