Киіміне қарап қарсы алады,
Ақылына қарап шығарып салады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды алғаш көргенде сыртқы келбетіне, киіміне қарап бағалайтынымызды білдіреді. Бірақ шын мәнінде адамның қадірі, беделі, сыйы оның ақылына, мінезіне, ісіне қарап анықталады. Яғни сыртқы сән уақытша, ал ақыл мен парасат ұзаққа жетелейді.
Образдар мен теңеулер
«Қарсы алады» дегені — адамның сыртқы бейнесі қоғамдағы алғашқы әсерді қалыптастыратынын көрсетеді. «Шығарып салады» дегені — адаммен ұзақ араласқанда оның ішкі болмысы шешуші болатынын меңзейді. Киім — сыртқы көріністің, ал ақыл — ішкі құндылықтың символы. Мақал осы екі ұғымды қарсы қойып, ақылдың киімнен биік екенін астарлайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе жұмысқа қабылдау, танысу, көпшілік алдында сөйлеу кезінде маңызды. Мысалы, бір адам қымбат киініп келуі мүмкін, бірақ егер сөзі жүйесіз, ойы әлсіз болса, ұзақ уақыт жақсы әсер қалдырмайды. Ал қарапайым киінгенімен, сауатты сөйлеп, байыпты мінез көрсеткен адам құрметке ие болады. Сондықтан сыртқы ұқыптылықпен бірге ішкі мәдениет пен ақылды да дамыту қажет.
Aqylyna qarap shyǵaryp salady.