Кесімді малға өлім бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Кесімді малға өлім бар» деген мақалдың тура мағынасы — белгілі бір уақытқа, белгілі бір мақсатқа бөлінген мал ақыры сойылады, яғни оның өмірі шартты түрде аяқталады. Астарлы мағынасы — адам да, мал да өзіне жазылған несібеден, белгіленген тағдырдан қашып құтыла алмайды деген ойды білдіреді. Сонымен бірге бұл сөз «бір нәрсенің бағдары алдын ала белгілі болса, оның соңы да солай болады» дегенді меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кесімді мал» — алдын ала белгіленген, есепке алынған малдың бейнесі. Бұл образ өмірдің жоспарлы, бірақ өзгермейтін тұстарын аңғартады. «Өлім» сөзі тура қасіретті білдіріп тұрғандай көрінгенімен, мақалда ол көбіне аяқталу, межелі нәтиже, соңғы шек мағынасында қолданылады. Яғни халық дүниенің шектеулі екенін, әр істің өз мерзімі барын осылай тұспалдаған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал тағдырға, жоспарланған іске немесе уақытынан бұрын өзгермейтін жағдайға байланысты айтылады. Мысалы, бір адам көптен бері белгілі бір мерзімдік келісіммен жұмыс істеп жүрсе, оның аяқталуы заңды құбылыс ретінде түсіндіріледі: «Ол жоба да бітетін еді, кесімді малға өлім бар». Бұл сөз сабыр сақтап, бәрінің өз шегі барын түсінуге шақырады.