Керуеннің түнгі жүрісін бозторғай біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Керуеннің түнде қалай жүргенін бозторғай ғана біледі дегені — сырт көзге байқалмайтын істің, жасырын қимылдың шын мәнін бәрі бірдей аңғара бермейді деген ұғым. Тура мағынасында түнгі сапардағы керуенді тек сергек құс байқайды. Астарлы мағынасында бұл: көптің көзінен тасада өткен оқиғаны, құпияны немесе бір істің ішкі сырын тек қырағы, сезімтал адам ғана сезеді дегенді білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «керуен» — ұзақ жол, көш-қон, көпшілікке ортақ тіршілік белгісі. «Түнгі жүріс» — жасырын әрекет, белгісіз қадам, байқалмай жасалған іс. Ал «бозторғай» — өте сергек, нәзік қабылдайтын, қырағылықтың символы. Яғни мақал адамды байқағыш болуға, құбылыстың сыртқы көрінісіне ғана емес, ішкі мәніне үңілуге шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің жасырын әрекетін, көзге көрінбейтін еңбегін немесе астарлы ниетін түсіндіруде қолданылады. Мысалы, кеңседе бір қызметкердің соңғы шешімге дейін көп жұмыс атқарып, бәріне көрінбей жүріп істі бітіргенін кейін ғана әріптестері байқаса, осы мақал орынды айтылады. Сонда оның тынымсыз еңбегін дер кезінде аңғармағандарын білдіреді.