Кедейшілік кетсін десең, еңбек ет,
Молшылық жетсін десең, еңбек ет.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — кедейліктен құтылу да, молшылыққа жету де еңбектің арқасында болады. Астарлы мағынасы — адам өміріндегі табыс, береке, тұрмыс түзелуі, бәрі де әрекет пен табандылыққа байланысты. Еңбек етпеген жанның жағдайы оңалмайды, ал қол қусырып отырған адам ырыс күтпеуі керек. Мақал еңбек пен нәтиженің арасындағы тығыз байланысты көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кедейшілік» пен «молшылық» — тек ақша не дүние ғана емес, адамның жалпы тұрмыс деңгейі мен ырыс-несібесінің белгісі. «Кетсін» және «жетсін» деген сөздер мақсатқа ұмтылуды білдіреді. Халық бұл арқылы еңбекті қиындықты жеңетін күш, ал молшылықты соның жемісі ретінде бейнелеген. Яғни еңбек — берекеге апарар жол.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, бір жас маман жақсы табыс тапқысы келсе, тек тілекпен шектелмей, білімін арттырып, кәсібін жетілдіріп, тұрақты жұмыс істеуі керек. Сонда ғана оның тұрмысы түзеліп, мүмкіндігі көбейеді. Қысқасы, қай салада болсын, алға жылжудың кілті — адал еңбек.
Molshylyq jetsin deseń, eńbek et.