Кедейлік кемдік емес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Кедейлік адамның қадірін түсірмейді деген ой айтылады. Яғни бай болмау — кемшілік емес, ал адамды биік ететін нәрсе оның ар-ұяты, мінезі, еңбегі, білім-білігі. Бұл мақал жұртты сыртқы жағдайға қарап бағаламауға, кедейді төмен санауға болмайтынын ескертеді. Адамның ішкі байлығы, адамгершілігі мен талпынысы оның шын бағасын көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кедейлік» сөзі тек мал-мүліктің аздығын білдіреді, ал «кемдік» — кемсіту, төмен санау мағынасында қолданылған. Мұнда тура мағына мен астарлы мағына қарсы қойылған. Халық кедейлікті адамдық қасиетке өлшем етпей, рухани байлықты жоғары қояды. Сондықтан бұл сөз тіркесі әлеуметтік жағдай мен жеке қадірді шатастырмауға үйретеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, қарапайым отбасынан шыққан, бірақ оқуын үзбей, еңбектеніп жүрген жас маманды ешкім жоқшылық үшін кемсіте алмайды. Керісінше, ол өз еңбегімен көпке үлгі болуы мүмкін. Мақал адамды табандылыққа, намысты сақтауға және өзгеге құрметпен қарауға шақырады.