Кедейдің етегіндегі бидайды тізесі қағып төгеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: кедей адам азын-аулақ бидайын етегіне салып алып келе жатқанда, жүріс-тұрысы ыңғайсыз болғандықтан, тізесі тиіп, бидайы төгіліп қалады. Астарлы мағынасы — жоқшылықта жүрген адамға азғантай ырыстың өзі оңай сақталмайды, берекені ұстап тұру қиын. Яғни тұрмысы нашар, мүмкіндігі шектеулі жанның тіршілігінде ұсақ-түйектің өзі үлкен қиындыққа айналады.
Образдар мен теңеулер
«Етек» — жинаған дүниені, барын сақтайтын орын; «бидай» — несібе, ырыс, күнкөріс белгісі. Ал «тізесі қағып төгеді» дегені — жағдайдың ауырлығын, мұқтаждықтың берекені бытыратып жіберетінін бейнелейді. Мұнда кедейліктің тек материалдық тапшылығы емес, күнделікті өмірді де күрделендіретіні көрінеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал аз табысы бар адамға орынсыз шығын жасамау, барды ұқыппен ұстау керегін ескертеді. Мысалы, айлығы аз отбасы қолындағы ақшаны жоспарламаса, коммуналдық төлем мен азық-түлікке жетпей қиналуы мүмкін. Сонда бұл мақал өте орынды айтылады.