Кедейдің аузы асқа тисе, тісі тасқа тиеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам ас жегісі келсе де, бір қиындыққа кезігеді, яғни оның тіршілігі оңай болмайды. Астарлы мағынасы — тұрмысы төмен жанның қуанышына да, тынымына да бөгет көп болады, бір мұратына жетсе, келесі бір қиындық алдан шығып отырады. Халық мұнда жоқшылықтың ауыртпалығын, өмірдің тарлығын бейнелейді.
Образдар мен теңеулер
"Аузы асқа тию" — адамның несібеге, ырысқа қол жеткізуі. Ал "тісі тасқа тию" — жеген асының өзі де жайлылық әкелмей, керісінше ауырлық, кедергі, қиналыс тудыруы деген образ. Мұндағы ас — тіршілік несібесі, тас — қаталдық пен кедергі белгісі. Яғни өмірде жеңілдік аз, тұрмыс тауқыметі көп деген ой беріледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қаржылық қиындық көріп жүрген адамдардың жағдайын сипаттағанда айтылады. Мысалы, бір отбасы азын-аулақ табыс тапса да, ол ақша бірден коммуналдық төлемге, дәрі-дәрмекке не қарыз жабуға кетсе, осы мақал орынды қолданылады. Бұл сөз адамға жоқшылықты түсініп, қиындыққа сабыр етуге шақырады.