Қаз тойғанына семірмейді,
Орғанына семіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қаздың семіруі тойған асынан емес, орған шөбінің молдығынан деген ой айтылады. Яғни тіршілікке қажет нәрсе уақытында, жеткілікті болса ғана нәтиже береді. Астарлы мағынасы — адам да тек ішіп-жеп емес, дұрыс еңбек, қолайлы жағдай, үздіксіз қамқорлық арқылы өсіп-өнеді. Кейде сырттай мол көрінетін нәрсе пайда әкелмей, ал аз көрінетін, бірақ жүйелі әрекет үлкен нәтиже береді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы қаз — дала тіршілігіндегі қарапайым құс, ал орғаны — шөп шабылып, үйілген жер. Қаз тойғанына семірмейді деуі оның тек қарнын тойдыру жеткіліксіз екенін білдіреді. «Орғанына семіреді» дегені қазға жайлы орта, мол қорек, үнемі тап болатын мүмкіндік қажет екенін көрсетеді. Бұл образ арқылы халық еңбектің, жағдайдың және жүйеліліктің маңызын бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқуда, жұмыста, спортта өте орынды айтылады. Мысалы, бір оқушы тек мектепке барып қоюмен шектелсе, нәтиже шықпайды; ал күнде дайындалып, қайталап, дұрыс бағытта еңбектенсе ғана білімді болады. Яғни табыс кездейсоқ тойынудан емес, тұрақты қамданудан келеді.
Orǵanyna semiredi.