"Қашқан қоян жатқан қоянды ала кетеді" мақалы қазақ халқында кейбір адамдардың қашып кеткен, яғни қиындықтан, жауапкершіліктен немесе қиын жағдайлардан қашып, өз жағдайларын жақсартуға ұмтылатындығын білдіреді.

Мақалдың мағынасы, бір жағынан, қашып кеткен адам өзінің жағдайын түзете алмай, одан да қиындыққа тап болуы мүмкін екенін көрсету. Ал екінші жағынан, ол қоғамдағы басқа адамдардың, әсіресе әлсіздердің, жағдайын көлеңкеде қалдыруы мүмкін екенін меңзейді. Яғни, қашқындардың әрекеті тек өздеріне ғана емес, басқа адамдарға да әсер етуі мүмкін.

Бұл мақалды өмірдегі қиындықтармен бетпе-бет келгенде, әр әрекеттің салдарын ойластыру керек екенін көрсетеді.