Қас татының жаманы.
Қаракеш болар сипаңдап.
Қалбағайы түйені,
Жүк көтермес қалтаңдап.
Аруанадан туған нар,
Жүк көтерер талтаңдап.

Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы мен жаманды салыстырып, шын мықтыны сыртқы көрінісіне қарап емес, ісіне қарап тану керек екенін айтады. Жамандық пен әлсіздік байқалса да, ол пайдалы іс тындыра алмайды; ал текті, ірі тұлға ауыр жүктің өзін көтере алады. Астарлы мағынасы — адам да, мал да, зат та өз қадірін әрекетімен көрсетеді.

Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қаракеш», «қалбағай», «аруана», «нар» секілді атаулар түйе мінезі мен күшін бейнелейді. «Қалтаңдап», «сипаңдап», «талтаңдап» деген сөздер әлсіз, сенімсіз қимылды көрсетіп, жүк көтере алмайтындығын білдіреді. Ал «аруанадан туған нар» — тектілік пен қуаттың белгісі. Яғни, сырттай ұқсас болғанымен, табиғаты әртүрлі жанның қабілеті де бөлек.

Қазіргі өмірде
Бұл сөзді қызметте, оқуда немесе мінезде қолдануға болады. Мысалы, бір адам өзін іскер көрсетіп жүргенімен, нақты тапсырманы орындай алмаса, осы мақал еске түседі: шынайы қабілет сөзбен емес, іспен өлшенеді. Сондықтан адам өз мүмкіндігін іс үстінде дәлелдеуі керек.