Қарғаның бір көзі оқта, бір көзі боқта.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қарғаның бір көзі оқта, бір көзі боқта деген мақал адамдағы екіұдайлықты, тұрақсыздықты және ұсақ пайдаға құмарлықты меңзейді. Тура мағынасында қарға бір көзін жоғарыда, бір көзін төменде ұстап, жан-жағын торуылдап жүргендей елестетіледі. Астарлы мағынасында мұндай адам бір істің байыбына бармай, ойын бір жерге жинай алмайды, кейде жақсыны көздесе, кейде жаманға да ұрынып қалады. Бұл мақал әсіресе ниеті таза емес, көзі тек пайдада жүрген, не істеп тұрғанын өзі де дұрыс білмейтін кісіге қарата айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қарға» — қулыққа, сақтыққа әрі ашкөздікке бейім құс ретінде алынған образ. «Оқ» пен «боқ» — бір-біріне қарама-қарсы екі дүние: бірі биіктік пен маңыздылықты, бірі төмендік пен тұрпайылықты білдіреді. Екі көздің әр жаққа қарауы адамның ішкі тұрақсыз мінезін, екіұдай ниетін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ойы шашыраңқы, бір іске шындап кіріспей, пайда көрсе соған қарай ауытқып жүретін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір адам жұмыста жауапкершілік алғысы келмей, бірақ сыйақыны бірінші болып күтсе, оған осы мақал дәл келеді. Мұнда халық сабырсыздық пен екіжүзділіктің түбі жақсылыққа апармайтынын ескертеді.