Қараңғы үйде қабан күркірейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қараңғы үйде қабан күркірейді деген мақалдың тура мағынасы жоққа жақын, өйткені қабанның «күркіреуі» шын табиғи құбылыс емес. Астарлы мағынасы — белгісіз, түсініксіз, көрінбейтін жерде әртүрлі үрейлі сөз, орынсыз дабыра, әсіре қауіп көбейеді. Яғни жарық жоқ жерде адам нәрсенің анық-қанығын білмей, ойдан қорқып, шамадан тыс әсерленуі мүмкін. Мақал сақтыққа да, ақылмен қарауға да үндейді: кез келген құбылысты алдымен анықтап алу керек.
Образдар мен теңеулер
«Қараңғы үй» — белгісіздік, күмән, көмескі жағдайдың бейнесі. Ал «қабан» — дөрекі, үрейлі, қауіпті көрінетін нәрсенің символы. «Күркірейді» деген сөз сол қорқыныштың дауысын күшейтіп, мәселенің шынайы емес, елес сияқты ұлғайып кететінін аңғартады. Демек, образдар адам санасындағы үрей мен алып-қашпа ойды көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал ақпарат толық тексерілмеген кезде өсек пен дүрбелеңнің тез тарайтынын еске салады. Мысалы, әлеуметтік желіде бір хабарламаны тексермей бөліссе, жұрт арасында жалған қорқыныш туып, мәселе артық ушықтырылуы мүмкін. Сондықтан алдымен анықтау, кейін сөйлеу қажет.