Қара суда қаймақ жоқ,
Қас шеберде оймақ жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қара суда қаймақ болмайды, ал нағыз шебердің өзінде де дайын оймақ жоқ. Астарлы мағынасы: адам қандай істің шын маманы болса, ол өз еңбегін сыртқа дүркіретіп көрсетпейді, даңғазаға салмайды. Көп сөйлемей, ісімен дәлелдейді. Шын шеберлік — қарапайымдықта, ал нағыз білгірлік — артық мақтансыз, байыпты әрекетте.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қара су» — сұрықсыз, нәрі аз, көрінбейтін орта; сондықтан одан «қаймақ» шықпайды. «Қаймақ» — сапаның, таңдаулы нәрсенің белгісі. Ал «қас шебер» — ісіне өте мығым, тәжірибелі адам. «Оймақ жоқ» деуі шебердің қолында дайын құрал жоқ дегеннен гөрі, оның шеберлігі затқа емес, өнерге сүйенетінін аңғартады. Яғни құралдан бұрын — икем, тәжірибе, ақыл.
Қазіргі өмірде
Бүгін бұл мақал өзін жарнамалап, бірақ ісі әлсіз адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, әлеуметтік желіде өзін «үздік маман» деп көп көрсеткенімен, жұмысы сапасыз адамға осы мақал дәл келеді. Ал шын кәсіби адам тыныш жүріп, нәтижесімен танылады.
Qas sheberde oımaq joq.