Қап түбінде біз жатпас,
Ел ішінде сөз жатпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қаптың түбінде жатқан біз көрінбей қалмайды, ал ел ішіндегі айтылған сөз де жасырынбайды. Астарлы мағынасы: халық арасында айтылған әңгіме, сыбыс, сыр немесе пікір көп ұзамай жұртқа тарап кетеді. Сондықтан адам ел ішінде сөзге сақ болып, орынсыз сөйлемеуі керек. Айтылған әрбір сөздің ізі қалады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қап түбіндегі біз» — қанша жасырсаң да, қолға ілініп, көзге түсе беретін нәрсенің бейнесі. Ал «ел ішіндегі сөз» — жұрт арасына тарайтын хабардың символы. Халық бұл арқылы сөздің желдей тез тарайтынын, құпияны сақтау қиын екенін көркем түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе әлеуметтік желі, чат, жұмыс орнындағы әңгіме кезінде өте өзекті. Біреу біреуге сеніп айтқан сөзі көпшілікке тез тарап кетуі мүмкін. Мысалы, қызметкер жаңа жоба туралы құпия ақпаратты әріптесіне айтып қойса, ол ертең-ақ бүкіл ұжымға жетеді. Сондықтан бұл мақал адамды ойлап сөйлеуге, құпияны сақтауға тәрбиелейді.
El ishinde sóz jatpas.