Қайырсыз сұңқардан қайырлы тұрымтай артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: сұңқар — қыран құс, ал тұрымтай — одан әлдеқайда кіші құс. Бірақ үлкен, әдемі құстың пайдасы болмаса, пайдасы бар кішкентай құс одан артық саналады. Астарлы мағынасы да осыған саяды: сыртқы беделіне, атына, дәрежесіне қарамай, адамнан ең алдымен қайырым, пайда, жанашырлық күтіледі. Қайырсыз, яғни еш жақсылық жасамайтын, қол ұшын бермейтін адамнан қарапайым болса да қайырымды адам артық.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы сұңқар — биікке самғайтын, күшті, айбарлы, беделді адам бейнесі. Ал тұрымтай — шағын, әлсіз көрінетін, бірақ пайдасы бар, тіршілікке жарамды жанның символы. Халық үлкен атақтан гөрі кішіпейілдік пен игілікті жоғары қояды. Яғни адамды сыртқы сәнімен емес, ісімен бағалау керек деген ой беріледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал мансап, байлық не лауазымға қарап алданбауға үйретеді. Мысалы, қызметте беделі жоғары адам қарамағындағыларға көмектеспей, тек өз пайдасын ойласа, ал қарапайым әріптес жұмысты бөлісіп, қиын кезде жәрдемдессе, сол адам әлдеқайда қадірлі болады. Сондықтан өмірде ең маңыздысы — атақ емес, қайырым мен нақты пайда.