Қайтқан малдың қайыры бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қайтқан малдың қайыры бар деген мақалдың тура мағынасы — жоғалған не алыстаған малдың қайта оралуы мүмкін, ал астарлы мағынасы — уақытша кеткен нәрсенің де игілігі болуы ықтимал. Халық бұл сөз арқылы «кеткені қайтса, соның өзінде береке бар» деген ойды жеткізеді. Яғни адам бір нәрседен айырылғандай көрінсе де, оның орны кейін жақсырақ толуы мүмкін. Кейде жоғалтқан дүниең келешекте сақтыққа, тәжірибеге, тіпті үлкен пайдаға себеп болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — тек төрт түлік қана емес, жалпы дәулет, ырыс, несібе нышаны. «Қайту» сөзі жоғалғанның қайта табылуын да, өмірдегі шұғыл өзгерісті де меңзейді. Қазақ танымында малдың аман келуі — шаруаның түзелуі, үйдің берекесі. Сондықтан бұл образ адамға сабыр сақтап, әр оқиғаның ішінен қайыр іздеуді үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жоспар бұзылғанда немесе бір мүмкіндік өтпей қалғанда айтылады. Мысалы, бір адам қалаған жұмысқа тұра алмай қалады, бірақ кейін соған ұқсас, жалақысы жақсырақ қызмет тауып, ұтады. Сонда «қайтқан малдың қайыры бар» деп жұбатуға болады. Бұл сөз үміт үзбей, әр сәтсіздіктен сабақ алуға шақырады.