Иттің ұлығанын бөрі естімес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ит қанша ұлыса да, бөрі оған назар аудармайды, мән бермейді. Астарлы мағынасы — әлсіздің, орынсыз дабыраның, бос айқайдың күштіге әсері болмайды. Яғни айқайлап, көп сөйлегеннен іс оңалмайды; шын мәні бар адам бос сөзге ермейді. Бұл сөз көбіне өзіне шамасы келмейтін адамға дау шығарма, орынсыз әуре болма деген ойды білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы ит — әлсіз, ұсақ, құр айқайға бейім бейне. Ал бөрі — айбарлы, қайсар, өз жолынан таймайтын күштің символы. Иттің ұлығаны — бос дабыр, ал бөрінің естімеуі — салмақты адамның ұсақ сөзге, жел сөзге тоқтамайтынын көрсетеді. Халық осы арқылы сөздің емес, істің, айбардың емес, ақылдың бағалы екенін ишаралайды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әлеуметтік желідегі орынсыз айқайға, негізсіз сынға немесе өзгені қорқытып-үркітпек болған бос әрекетке қатысты айтылады. Мысалы, біреу желіде үлкен ұйымды жамандап, көп шу шығарса да, ол ұйым нақты ісімен жұмысын жалғастыра береді. Сондайда «Иттің ұлығанын бөрі естімес» деп, бос дауға мән бермеуді ескертеді.