Ит те киімге қарап үреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сыртқы көрінісіне, киіміне, беделіне қарап сөйлейтін, сол арқылы бағалайтын пенделік мінезді меңзейді. Тура мағынасында ит киімді көріп үреді деген ұғым жоқ, ал астарлы мағынасы — жұрт кейде адамды ішкі болмысына емес, сыртқы сәні мен салмағына қарап қабылдайды. Яғни кедейге, қарапайым адамға бір басқа, киімі бүтін, сөзі өтімді адамға бір басқа қарау бар екенін әжуа етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит» — біреуді сыртқы белгісіне қарап танитын, ойланып жатпай әрекет ететін орта бейнесі. «Киім» — адамның байлығы, лауазымы, әлеуметтік мәртебесі не сыртқы жылтыр көрінісі. Мақал киімнің өзі емес, сол киімге байланысты туған көзқарастың әсерін көрсетеді. Бұл жерде халық адамды киімімен емес, ісімен тану керек деген ойды тұспалмен береді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әлеуметтік желіде, қызметте, ортада адамның сөзі мен ісінен бұрын киімі, көлігі, көрінісі бағаланатын жағдайларға дәл келеді. Мысалы, қарапайым киінген маманның айтқанын кейде елемей, қымбат костюм киген адамның сөзіне бірден сеніп қалу — осы мақалдың бүгінгі көрінісі. Мақал адамды сыртынан емес, мәнінен тануға шақырады.