Ит иесіне тартады,
Түйекеш түйесіне тартады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр нәрсенің өз иесіне, өз болмысына, өзіне жақын ортаға тартатынын білдіреді. Тура мағынада ит қожайынына үйір болады, ал түйекеш өз түйесін жақсы танып, соған бейім келеді. Астарлы мағынасы — адам да мінезіне, тәрбиесіне, кәсібіне, ортасына ұқсас болып қалыптасады. Кіммен араласса, неге дағдыланса, соған қарай бейімі мен дағдысы қалыптасады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ит» пен «түйе» — жай жануар ғана емес, белгілі бір ортаға үйренген тіршілік иелері. «Иесіне тартады» дегені — адалдық, жақындық, дағды; «түйекеш түйесіне тартады» дегені — кәсіп иесінің өз ісіне бейімділігі. Мұнда адам мен малдың байланысы арқылы табиғи жақындық пен ішкі тартым күшінің мәні берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам баласының ортасының әсерін түсіндіру үшін жиі айтылады. Мысалы, еңбекқор адамдармен араласқан жас маман да біртіндеп ұқыпты, жауапкершілігі жоғары болып өседі. Сол сияқты бір кәсіпте жүрген адамдардың ойы, сөйлеуі, дағдысы ұқсап кетеді. Сондықтан мақал жақсы орта мен дұрыс бағыттың адам мінезін қалыптастыратынын еске салады.
Túıekesh túıesine tartady.