Есектің артын жу да, мал тап.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ең алдымен еңбек етуге, ыңғайсыз болса да пайдалы іске кірісуге үндейді. Тура мағынасында біреудің ауыр, жағымсыз жұмысын істеп, соның өтеуіне күнкөріс табу туралы айтылғандай көрінеді. Астарлы мағынасы — намысқа тиетін, ұсақ немесе қолайсыз көрінген іс болса да, адал еңбек етсең, тіршілікке жарайтын пайдаға жетесің деген ой. Халық мұнда жалқаулықты емес, кәсіп қылып, табыс табуды жоғары қояды.
Образдар мен теңеулер
«Есектің арты» — ең лас, жағымсыз жұмыс дегеннің бейнесі. «Жу да» деген тіркес қиындыққа қарамай іс атқар дегенді білдіреді. Ал «мал тап» — тек табыс табу емес, ырыс-несібеңді адал жолмен көбейт деген астарлы ой. Яғни, мақал ұсақ көрінетін еңбек те адамның несібесіне себеп болатынын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген жұмысқа менсінбей қарамауға шақырады. Мысалы, студент жазғы демалыста ыдыс жуушы, курьер не тазалық қызметі сияқты жұмыстарды уақытша істеп, өз оқуына ақша жинаса, бұл мақалдың мәні дәл келеді. Ең бастысы — адал еңбек пен табысқа ұмтылу.