"Есектің артын жу да, мал тап" мақалында еңбек ету, қиыншылықтарға төзу және табысқа жету тақырыбы баяндалады. Мақал есектің артын жуу сияқты ауыр, жағымсыз жұмысты атқару арқылы жақсы нәтиже алудың мүмкіндігін көрсетеді. Яғни, адамның табысқа жетуі үшін кейде ауыр жұмыстардан немесе қиындықтардан өтетіндігі, соның арқасында керек нәрселерді, мысалы, малды табуға болатыны айтылған.

Осылайша, мақалдағы негізгі ой – еңбекқорлық пен төзімділік арқылы ғана нәтиже алу, жетістікке жету. Кез келген табыс оңайлықпен келмейді, оның артында көп жұмыс, тер төгу жатыр.