Еңбексіз тапқан мал есепсіз кетер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Еңбексіз келген дүние тұрақтамайды, оңай табылған малдың қадірі де аз болады. Адам маңдай терімен таппаған байлықты ұқыпсыз жұмсап, тез ысырап етуі мүмкін. Астарлы мағынасы — адал еңбек қана берекеге жеткізеді, ал еңбексіз байлықтың ғұмыры қысқа.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» сөзі тек төрт түлікті емес, жалпы дәулет, табыс, кіріс мағынасын білдіреді. «Есепсіз кетер» деген тіркес байлықтың бақылаусыз, орынсыз жұмсалып, желге ұшқандай жоқ болып кететінін бейнелейді. Яғни, есеп жоқ жерде береке де болмайды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өзекті. Мысалы, бір адам еңбектенбей табылған ақшасын ойланбай жұмсап, кейін қарызға батып қалуы мүмкін. Ал еңбекпен келген табысты адам жоспарлап, үнемдеп пайдаланса, оның қадірі артады. Сондықтан мақал адамды адал еңбекке, ұқыптылыққа және қаржыны дұрыс басқаруға шақырады.