Еңбек ет те, егін ек,
Жарымасаң, маған кел.
Белді бу да, бейнет қыл,
Байымасаң, маған кел.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды еңбек етуге, әрекеттен қашпауға үндейді. «Еңбек ет те, егін ек» дегені — тіршілікке қажетті істі бастау, маңдай термен нәсіп табу. Ал «Жарымасаң, маған кел» деген жолдар астарлы түрде: қолыңнан келмей жатса, берілме, бірақ бәрібір еңбек пен талаптан айрылма деген ойды жеткізеді. Яғни табыс бірден келмесе де, еңбек еткен адам түбінде нәтижеге жетеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «егін егу» — тек дән себу емес, жалпы бір істі жүйелі бастап, оны өсіріп-өндірудің символы. «Белді бу» тіркесі дайындықты, жігерді, іске кірісуді білдіреді. «Бейнет қыл» — қиындықтан қашпай, тер төгу керек екенін меңзейді. «Байымасаң» сөзі тек ақшаға қатысты емес, еңбектің өтеуі, ырыс-несібе, береке мағынасын да қамтиды.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп ашу сияқты кез келген салаға сай келеді. Мысалы, жас маман бірден жақсы жалақы таппаса, тәжірибе жинап, еңбегін жалғастыруы керек. Тырысқан адам уақыт өте нәтижеге жетеді. Осы мақал соны еске салады.
Jarymasań, maǵan kel.
Beldi bý da, beınet qyl,
Baıymasań, maǵan kel.