Еңбек - дәулет, бедел - сәулет.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Еңбек - дәулет, бедел - сәулет» деген мақал адамның өмірдегі шын байлығы мен қадірі еңбектен туатынын айтады. Тура мағынасында, еңбек еткен адам ырысқа, молшылыққа жетеді. Астарлы мағынасында, тек мал-мүлік жинау емес, адал маңдай термен келген табыс қана адамға береке әкеледі. Ал бедел — адамның ел ішіндегі сыйы, абыройы, жақсы аты. Демек, еңбек адамға дәулет берсе, жақсы мінез бен адал іс оған сәулет, яғни көрік пен мәртебе қосады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «дәулет» — тек ақша емес, тұрмыстың түзелуі, ырыс пен тоқшылықтың белгісі. «Сәулет» сөзі үйдің сәні сияқты, адамның өміріндегі абырой мен беделді бейнелейді. Яғни адам байлықпен ғана емес, мінезімен, ісімен, еңбегімен де көркем болады. Еңбек — өмірдің тірегі, ал бедел — сол еңбектің жұртқа көрінген нұры.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті: білім алып, кәсіп меңгеріп, табанды еңбек еткен адам ғана тұрақты табысқа жетеді. Мысалы, жас маман өз ісін ұқыпты істеп, жауапкершілік танытса, жалақысы өсіп қана қоймай, ұжым ішінде сыйлы болады. Сондықтан бұл мақал адал еңбек пен жақсы аттың қатар жүруі керек екенін ескертеді.