Еңбегіне қарай өнбегі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Еңбек еткен адам соның жемісін көреді деген ой айтылады. Тура мағынада, қанша тер төксек, сонша нәтиже аламыз. Астарлы мағынада бұл мақал адамның табысы, абыройы, тұрмысының жақсаруы оның талабы мен қажыр-қайратына тікелей байланысты екенін білдіреді. Жеңіл жолмен үлкен өнеге де, тұрақты ырыс та келмейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «еңбек» — адамның маңдай тері, әрекеті, табандылығы. «Өнбек» — сол еңбектің өнімге, табысқа, игілікке айналуы. Яғни егін ексең, өнім аласың; оқысаң, білім аласың; тер төксең, нәтиже көресің деген табиғи байланыс бар. Бұл жерде еңбек пен нәтиже егіз ұғым ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте орынды. Оны оқу, жұмыс, кәсіп, спорт сияқты кез келген салада қолдануға болады. Мысалы, студент күнде дайындалып, тапсырмасын ұқыпты орындаса, емтиханнан жақсы нәтиже алады. Сол сияқты кәсіпкер де уақытын, күшін, білігін аяса, ісі алға баспайды. Сондықтан мақал адамды жалқаулықтан сақтандырып, тұрақты еңбекке шақырады.